دانشگاه آزاد اسلامي

  ‌واحد گرگان

 

پايان‌نامه

جهت اخذ درجه كارشناسي ارشد رشته روانشناسي عمومي

 

مـوضوع:

بررسی تاثیر آموزش مهارتهای کنترل خشم، مقابله با استرس و ارتباط موثر بر مهارتهای هیجانی عاطفی دختران در معرض آسیب تحت پوشش مرکز سلامت استان گلستان

 

استاد راهنما:

دكتر جوانشیر اسدی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

 

چكيده 1

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1 مقدمه. 3

1-2 بیان مسئله. 5

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقيق.. 9

1-4 اهداف پژوهش…. 11

1-4-1 اهداف کلی.. 11

1-4-2 اهداف جزیی.. 12

1-6 سؤالات تحقیق.. 12

1ـ6ـ1ـ سؤال اصلي‌: 12

1ـ6ـ2ـ سؤال‌هاي فرعي: 12

1-7 فرضیه‌های تحقیق.. 12

1-7-1 فرضیه اصلی: 12

1-8 تعريف واژه‏ها و اصطلاحات فني و تخصصی.. 13

1-8-1 تعریف مفهومی.. 13

1-8-2 تعریف عملیاتی.. 14

فصل دوم

ادبیات و پیشینه پژوهش

2ـ1ـ مقدمه. 16

2ـ2ـ مباني نظري پژوهش…. 16

2-2-1 تعریف شخصیت… 16

2-2-2 ماهیت شخصیت و انسان. 18

2-2-3 نقش وراثت در رشد شخصیت… 19

2-2-4 نقش محیط در رشد شخصیت… 19

2-2-5 رابطه فرهنگ و شخصیت… 20

2-2-6 نقش تجربه گروهی در رشد شخصیت افراد. 20

2-2-7 نقش تجارب شخصی در رشد شخصیت… 20

2-2-8 ابعاد شخصیت… 21

2-2-15-1 سطوح شخصیت… 29

2-2-15-2 اضطراب… 30

2-2-15-3 مکانیزم‌های دفاعی.. 31

2-2-15-4 مراحل روانی – جنسی رشد شخصیت… 32

2-2-15-5 نظریه شخصیت یونگ…. 32

2-2-15-6 سیستم‌های شخصیت… 33

2-2-16 کارکردهای روان شناختی.. 34

2-2-17 نظریه‌های انسان گرایانه. 34

2-2-18 نظریه  ویژگی‌های شخصیت… 35

2-2-19 نظریه گوردون آلپورت… 35

2-2-20 نظریه شخصیت ریموند کتل.. 36

2-2-21 سه بعد شخصیت آیزنک…. 37

2-2-22 نظریه پنج عامل شخصيت… 37

2-2-24 شخصیت سالم از دیدگاه مكاتب مختلف روانشناسی.. 38

2-2-24-1 مكتب روانكاوی.. 38

2-2-24-2 روان شناسی فردی آدلر. 39

2-2-24-3 اریك اریكسون. 39

2-2-24-4 مكتب انسان گرایی كارل راجرز. 40

2-2-24-5 مكتب رفتارگرایی اسكینر. 40

2-2-26 مكتب شناختی ویلیام گلاسر. 41

2-2-27 مكتب هستی گرایی ویكتور فرانكل.. 41

2-2-28 خوب زیست روانی.. 43

2-2-29 عوامل موثر بر بهزيستی.. 44

2-2-30 نظريه فرانکل.. 48

2-2-31 الگوی ويسينگ و وان دان. 48

2-2-32 نظريه ريف…. 49

2-2-33 رابطه بین  ویژگی‌های شخصیتی و خوب زیست روانی و شادکامی.. 52

2-2-34 شادکامی.. 54

2-2-35 مفهوم احساس شادكامی.. 55

2-2-36 اجزاء و عوامل شادكامي.. 61

2-2-37 عوامل‏ موثر و پيش‌بيني‌كننده شادکامی.. 65

2-2-38 ارتباط شادي با سن و جنسيت و نژاد. 66

2-2-39 رابطة بين شادي با درآمد و كار. 67

2-2-40 رابطة بين ايمان وشادي.. 67

2-2-41 صفات شخصیتی و شادكامی.. 68

2-2-42 شادی و بعد شناختی شخصیت انسان. 69

2-2-43 شادی و بعد عاطفی شخصیت انسان. 74

2-2-44 شادي و بعد اجتماعی شخصیت انسان. 77

2-3- پيشينه تحقيق.. 80

2-3-1 نتایج تحقیقات انجام شده در ایران. 80

2-3 – 2 پیشینه خارجی.. 84

فصلسوم

روش‌شناسي پژوهش

3ـ1ـ مقدمه. 87

3ـ2ـ روش جمع‌آوري اطلاعات… 87

3ـ3ـ معرفي روش تحقيق.. 87

3ـ3ـ1ـ جامعه آماري.. 88

3ـ3ـ2ـ تعيين حجم نمونه. 88

3ـ4ـ ابزار گردآوري اطلاعات… 88

3ـ4ـ1ـ روايي و اعتبار. 90

3ـ4ـ2ـ پایایی.. 91

3ـ5ـ روش تجزيه و تحليل داده‌ها 92

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- نتایج آمار توصیفی.. 94

4-2- نتایج آمار استنباطی.. 102

4-2-1 فرضیه اول: ابعاد ویژگیهای شخصیتی، پیش بینی کننده میزان شادکامی کارکنان. 103

4-2-2 فرضیه فرعی دوم. 104

4-2-3 فرضیه فرعی سوم. 105

4-2-4 فرضیه فرعی چهارم. 106

4-2-5 فرضیه فرعی پنجم. 107

4-3 بررسی حالت کلی.. 108

4-3-1 فرضیه اول اصلی.. 108

4-3-2 فرضیه دوم. 109

4-3-3 فرضیه سوم. 110

فصل‌ پنجم

نتيجه‌گيري و پيشنهادات

5ـ1ـ جمع‌ بندي.. 112

5ـ2ـ بحث و جمع بندی نهایی.. 116

5ـ3ـ پيشنهادات… 128

5ـ4ـ محدوديت‌هاي تحقيق.. 129

پیوست ها 131

منابع.. 149

Abstract 157

                          

فهرست جداول

 

جدول 4- 1: آزمون نرمالیته شادکامی و خوب زیستی روانی.. 102

جدول 4- 2: فرضیه فرعی اول. 103

جدول 4- 3: فرضیه فرعی دوم. 104

جدول 4- 4: فرضیه فرعی سوم. 105

جدول 4- 5: فرضیه فرعی چهارم. 106

جدول 4- 6: فرضیه فرعی پنجم. 107

جدول 4- 7: فرضیه اول اصلی.. 108

جدول 4- 8: فرضیه دوم. 109

جدول 4- 9: فرضیه سوم. 110

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها

 

نمودار 4- 1: نمودار بی ثباتی هیجانی.. 94

نمودار 4- 2: نمودار برونگرایی.. 95

نمودار 4- 3: نمودار باز بودن به تجربه. 95

نمودار 4- 4: نمودار توافق.. 96

نمودار 4- 5: نمودار وجدانی بودن. 96

نمودار 4- 6: نمودار شادکامی.. 97

نمودار 4- 7: نمودار  ویژگیهای شخصیتی.. 97

نمودار 4- 8: نمودار خوب زیستی روانی.. 98

نمودار 4- 9: نمودار بعد خود مختاری.. 98

نمودار 4- 10: نمودار رشد شخصی.. 99

نمودار 4- 11: نمودار روابط مثبت با دیگران. 99

نمودار 4- 12: نمودار هدفمندی در زندگی.. 100

نمودار 4- 13: پذیرش خود. 100

نمودار 4- 14: نمودار تسلط بر محیط.. 101

نمودار 4- 15: نمودار سطح تحصیلات… 101

 

 

 

چكيده

هدف از اين تحقيق بررسي و پیش بینی میزان تاثير  ویژگیهای شخصیتی بر بهزیستی رواني و شادكامي کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی شهرستان بندرترکمن در سال 92 – 91 بوده است. روش تحقیق در این پژوهش، از نوع روش توصیفی – زمینه یابی بوده که به صورت پیمایشی در جامعه آماري کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی بندرترکمن انجام شده و تعداد 200 نفر بعنوان حجم نمونه انتخاب و پرسشنامه‌هاي  ویژگیهای شخصیتی پنج عاملی نئو، بهزيستي رواني ريف (1989)، شادكامي آكسفورد (OHI) و جمعيت‌شناختي محقق ساخته بر روي آنها اجرا گرديده است. با توجه به استفاده از دو نوع پرسشنامه استاندارد و محقق ساخته، لذا روايي پرسشنامه‌ بارها طي تحقيقات گذشته مورد تأييد قرار گرفته و همچنين در طراحي سؤالات جمعيت‌شناختي نيز از نظرات اساتيد راهنما و مشاور استفاده شده است. همچنين نتايج آماري داده‌ها طي دو فرايند آمارهاي توصيفي كه مبتني بر ترسيم جداول داده‌ها توصيفي و درصدي و ميانگين و واريانس است و همچنين آمارهاي استنباطي كه با نوع فرضيات تحقيق از روش همبستگي و رگرسيون و (Anova) استفاده گرديده و اين نتايج حاصل شده است:  ویژگیهای شخصیتی پیش‌بینی‌کننده شادکامی کارکنان می‌باشد. بین بعد اول یعنی N با شادکامی رابطه ای منفی وجود دارد. بین بعد دوم و بعد سوم یعنی O,E با شادکامی رابطه ای مثبت وجود دارد. بین بعد چهارم و پنجم  ویژگیهای شخصیتی یعنی C,A با شادکامی کارکنان رابطه ای بدست نیامد. خوب زیستی روانی پیش‌بینی کننده شادکامی کارکنان می‌باشد. همچنین  ویژگیهای شخصیتی پیش بینی کننده خوب زیستی روانی کارکنان می‌باشد.

واژگان كليدي: ویژگیهای شخصیتی، بهزيستي رواني، شادكامي

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 


1-1 مقدمه

انسان ساليان سال است كه حاكم اين كره خاكي است و آن را با خواسته ها و اميال گوناگونش اداره مي‌كند. هر انساني گوشه اي از اين خاك را به خود اختصاص داده و آگاهانه و ناآگاهانه برآن تأثير مي‌گذارد. هر يك از اين انسان ها شخصيتي خاص خود دارند و به عبارت ديگر شخصيت هر يك از اين افراد با يكديگر متفاوت است.

 مفهوم اصلي و اوليه شخصيت، تصويري ظاهري و اجتماعي است كه براساس نقشي كه فرد درجامعه بازي مي‌كند قرار دارد. شخصيت را برمبناي صفت بارز يا مسلط يا شاخص فرد نيز تعريف كرده اند و براين اساس است كه افراد را داراي شخصيت برونگرا، درونگرا يا پرخاشگر و امثال آن مي‌دانند. كارل راجرز شخصيت را يك خويشتن سازمان يافته و دايمي مي‌داند كه محور تمام تجربه هاي وجودي ماست. گردن آلپورت، شخصيت را مجموعه عوامل دروني اي كه تمام فعاليت هاي فردي را جهت مي‌دهد، تلقي مي‌كند. جي. بي. واتسن شخصيت را مجموعه ي سازمان يافته اي از عادات مي‌پندارد. اريك اريكسون معتقد است كه رشد انسان در قالب يك سلسله مراحل و وقايع رواني – اجتماعي صورت مي‌پذيرد و شخصيت انسان تابع نتايج آنهاست. جورج كلي روش خاص هر فرد را در جستجو براي تفسير معناي زندگي شخصيت او مي‌داند و بالاخره زيگموند فرويد عقيده دارد كه شخصيت از نهاد، خود و فراخود ساخته شده است. (شاملو، 1382)

انجمن روانشناسان آمريكا شخصيت را اينگونه تعريف كرده اند: راه و روش ويژه اي كه از تفكر، احساس، رفتار شخصي و طرح رفتاري ريشه دار كه هر شخصي چه به صورت خودآگاه و چه به صورت ناخودآگاه بعنوان سبك و سليقه زندگي يا روش تطابق خود با محيط نشان مي‌دهد (هيلگارد، 1983 به نقل از فيروزي، 1373).

یکی از عواملی که در شخصیت افراد متفاوت و ممکن است تا حدودی تاثیر گذار باشد بهزیستی روانی است.

از زمانهای بسيار دور، هميشه اين سئوال مطرح بوده که چه چيزی باعث خوشبختی و بهزيستی می‌شود. هر يک از پژوهشگرانی که در اين حيطه به کار پرداخته اند، عوامل و ابعاد خاصی، معرفی کرده اند که هر فردی که واجد اين خصوصيات و ابعاد باشد، دارای نسبتی از بهزيستی روانی است. در طول تاريخ، فلاسفه و رهبران مذهبی عقيده داشتند که داشتن عشق و معرفت و عدم دلبستگی به دنيا و متعلقات آن، عامل تکامل و بهزيستی است. معتقدين به اصل سودگرايی، مانند جرمی بنتهام (1948) اعتقاد داشتند که وجود خوشی و لذت، و عدم حضور درد در زندگی فرد، به بهزيستی می‌انجامد. به اين ترتيب، می‌توان گفت که اين دسته از افراد بر لذت هيجانی، روانی و جسمانی تاکيد داشتند. در اوايل قرن بيستم مطالعه در مورد بهزيستی شروع به شکل گيری کرد (کرمی نوری، 1381).

ويليام جيمز پدر روانشناسی آمريکا، در مورد ” ذهنيت سالم ” در کتاب ” انواع تجارب مذهبی ” مطالبی نوشت. او مشاهده کرد برخی از افراد در هر سنی، با وجود تمامی مشکلات و سختيهايی که در زندگی دارند، خود را به سوی خوشبختی سوق می‌دهند. اينها کسانی هستند که توجهشان را از بيماری، مرگ و کشت و کشتار و ناآراميها، برگرفته و به سوی مسائل دلپذيرتر و بهتر سوق می‌دهند. در نگاه اول اين عقيده که می‌توان با وجود بيماری، بهزيستی روانی را تجربه کرد، قابل پذيرش نيست. با اين حال، مطالعات بسياری نشان دادند که می‌توان تحت بدترين شرايط نيز بهزيستی روانی را تجربه کرد (همان منبع).

شادكامي، يك صفت شخصيتي فرضي مشخص، با نشاط و سرزندگي، مردم آميزي، قابليت اعتماد و نظاير آن تعريف شده است. اينكه، آ‌دميان چه چيزي را شادي تلقي كنند. دلايل فراوان دارد. هر چند از روان شناسان شناختي، كمتر كسي دامنة نظريه پرادزش را به شادي و شادكامي كشانده است، اما، شك نيست كه شادي جنبة شناختي در خور توجهي دارد. آناكارنينا و لئوتولستوي معتقدند كه همة خانواده هاي شاد، كم و بيش مثل هم هستند و فاكتورهاي بارز و مشخص آنها از نظر كميت و كيفيت نزديك به هم مي‌باشند. اما برعكس، خانواده هاي ناشاد، به شيوه هاي مختلفي، ناشاد بودن را تجربه مي‌كنند (جعفری و همکاران، 1383). شادكامی به عنوان یک حالت احساسی به تغیرات ناگهانی در خلق و خوی حساس است در حالی که رضایت به عنوان یک حالت شناختی یا قضاوتی شناخته می‌شود (تسو[1]، 2001 به نقل از همان). شادكامی به معنی امروز آن مفهومی است در درون مفاهیم گسترده‌تر نظیر «خوشبختی» و «کیفیت زندگی». بخصوص در جایی که کیفیت زندگی باید از نگاه بیننده دیده شود، علاقه دانشمندان اجتماعی را به سمت موضوع سوق داده است (گالتزر[2]، 2000 به نقل از جعفري، 1383).

روانشناسي مثبت نگر به عنوان رويكرد تازه‌اي در روان‌شناسي، بر فهم وتشريح شادماني و احساس ذهني بهزيستي و همچنين پيش‌بيني دقيق عواملي كه بر آنها موثرند، تمركز دارد. اين رويكرد از منظري مثبت‌گرايانه با ارتقاي احساس ذهني بهزيستي ‌وشادماني، در عوض درمان نواقص و اختلالات سرو كار دارد. بنابراين، روان‌شناسي مثبت‌نگر تكميل‌كنندة روان‌شناسي باليني سنتي است. فهم، درك و شفاف‌ سازي شادماني و احساس‌ذهني بهزيستي، موضوع محوري روان شناسي مثبت‌نگراست (سليگمن، 2005 به نقل از آزموده، 1382).

بنابراين هدف اصلي تحقيق، بررسي  ویژگیهای شخصیتی و مؤلفه‌هاي آن و پيش‌بيني ميزان شادكامي و بهزيستي رواني کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی شهرستان بندر ترکمن مي‌باشد تا مشخص گردد كه ميزان هريك از مؤلفه‌هاي مذكور در کارکنان چگونه بوده و آيا مي‌توان شادكامي و بهزيستي روانشناختي کارکنان را از روي ابعاد  ویژگیهای شخصیتی مشخص كرد.

1-2 بیان مسئله

تعاریف متعددی از شخصیت ارائه شده است. شخصیت از دیدگاه علم روانشناسی به این شکل تعریف شده است: شخصیت عبارت است از کل خصوصیات انسان. با این وصف حتی در بین روانشناسان نیز تعریف واحدی از شخصیت وجود ندارد. مثلاً گیلفورد یکی از روانشناسان معاصر می‌گوید: شخصیت یعنی الگوی ویژه ای از خصلت‌های فرد. عده ی دیگری از روانشناسان معتقدند شخصیت شامل کلیه رفتارهایی است که فرد در جهت انطباق و سازش خود با محیط انجام می‌دهد. با وجودیکه اکثر روانشناسان در توصیف شخصیت اتفاق نظر کامل ندارند، عده ی کثیری تعریف گوردون آلپورت را به عنوان یک توصیف نسبتاً جامع پذیرفته اند. آلپورت می‌گوید: شخصیت سازمان پویا و قوام یافته ای است که از ترکیب سیستمهای روانی و جسمی فرد که رفتار ویژه و بی همتای او را در جهت سازش با محیط تعیین می‌کند، تشکیل شده است (احدی، بنی جمالی، 1385).

شخصيت ويژگي هاي بسیاری دارد كه مي‌توان به روان نژندي[3]، برونگرايي[4]، انعطاف پذير بودن يا بازبودن[5]، دلپذير بودن يا توافق[6] و با وجدان بودن[7] اشاره كرد. اين ويژگي ها پنج عامل اصلي آزمون NEO PI-R‌ را تشكيل مي‌دهند (حق شناس، 1385).

  1. عصبيت يا شاخص بي ثباتي هيجاني (N)‌: داشتن احساسات منفي همچون ترس، غم، خشم، احساس گناه و. . . به صورت دائمي و فراگير مبناي مقياس عصبيت را تشكيل مي‌دهد (همان منبع).
  2. برونگرايي (E)‌: برونگراها افرادي اجتماعي هستند. افزون بر دوستدار ديگران بودن و تمايل به شركت در اجتماعات، اين افراد در عمل قاطع، فعال و اهل گفتگو هستند. اين افراد هيجان و تحرك را دوست دارند و برآنند كه به موفقيت در آينده اميدوار باشند (همان منبع).
  3. 3. باز بودن (O): افرادي هستند كه درباروري تجربه هاي دروني ودنياي پيرامون كنجكاو بوده و زندگي آن ها سرشار از تجربه است. اين افراد طالب لذت بردن از نظريه هاي جديد و ارزش هاي غير متعارف هستند. مايل به زير سئوال بردن منبع قدرت و علاقمند به آزادي در اخلاقيات، امور اجتماعي و ديدگاه هاي سياسي هستند (همان منبع).
  4. توافق (A)‌: شاخص توافق بر ارتباطات بين فردي تأكيد دارد. فرد موفق اساساً نوعدوست است. نمره ي بالا در A معمولاً با اختلال شخصيت وابسته همراهي دارد (همان منبع).
  5. وجداني بودن (C)‌: فرد وجداني داراي هدف وخواسته هاي قوي و ازپيش تعيين شده است. در جنبه هاي مثبت اين شاخص افراد داراي نمره ي بالادرزمينه هاي حرفه اي ودانشگاهي، افراد موفقي هستند و درجنبه هاي منفي نمره ي بالا همراه با ويژگي ايرادگيريهاي كسل كننده، وسواس اجباري به پاكيزگي و يا فشار فوق العاده به خود در امور كاري و حرفه اي ديده مي‌شود. (همان منبع).

در کنار این  ویژگیها، سلامت روان هم عاملی تاثیر گذار بر رفتار و شخصیت افراد است.

گروهي از روانشناسان به جاي اصطلاح سلامت رواني از خوب زيستي روانشناختي استفاده كردند. زيرا معتقدند اين واژه بيشتر ابعاد مثبت را به ذهن متبادر مي‌كند (ريف[8] و سينگر[9]، 1998). در اين راستا مدل هايي مانند مدل جاهودا، مدل بهزيستي ذهني داينر[10] و مدل 6 عاملي بهزيستي روانشناختي ريف، تدوين شده اند كه در تعريف و تبيين سلامت رواني به جاي تمركز بر بيماري و ضعف بر توانايي ها و داشته هاي فرد متمركز هستند (كمپتون[11]، 2001). در دهه گذشته، ريف و كيز (1995) الگوي بهزيستي روان شناختي يا بهداشت رواني مثبت را ارايه كردند. بر اساس الگوي ريف، بهزيستي روان شناختي از 6 عامل تشكيل مي‌شود: پذيرش خود، رابطه ي مثبت با ديگران، خود مختاري، زندگي هدفمند، رشد شخصي و تسلط بر محيط، اين الگو به طور گسترده در جهان مورد توجه قرار گرفته است (چنگ[12] و چن[13]، 2002).

خوب زیستی روانی به معنای قابلیت یافتن تمام استعدادهای فرد است ودارای مولفه‌های زیر می‌باشد:

1-خود مختاری: احساس شایستگی و توانایی در مدیریت محیط پیرامون فرد و. . .

2-رشد شخصی: داشتن رشد مداوم و. . .

3-روابط مثبت با دیگران: داشتن روابط گرم و. . .

4-هدفمندی در زندگی: داشتن هدف در زندگی

5-پذیرش خود: داشتن نگرش مثبت نسبت به خود.

6- تسلط بر محیط: توانایی انتخاب و ایجاد محیط مناسب (زنجانی طبسی، 1383).

احساس خوب زیستی هم دارای مولفه‌های عاطفی و هم مولفه هایی شناختی است. افراد با احساس خوب زیستی بالا به طور عمده ای با هیجانات مثبت را تجربه می‌کنند واز حوادث و وقایع پیرامون خود ارزیابی مثبتی دارند، در حالیکه افراد باخوب زیستی روانی پایین حوادث و موقعیت زندگیشان را نامطلوب ارزیابی می‌کنند و بیشتر هیجانات منفی نظیر اضطراب، افسردگی و خشم را تجربه می‌کنند (پلنگی، 1391).

شادکامی نیز عامل دیگر تاثیر گذار بر شخصیت و رفتار فرد است.

شادکامی بر نگرش و ادراکات شخصی مبتنی است و برحالتی دلالت می‌کند که متبوع و دلپذیر است و از تجربه ی هیجانهای مثبت و خشنودی از زندگی نشات می‌گیرد (هیلز[14] و آرجیل[15]، 2001).

 نتايج پژوهشها نشان داده است كه شادي مي‌تواند سلامت جسماني و رواني را بهبود بخشد. افرادي كه شاد هستند احساس امنيت بيشتري مي‌كنند، آسان تر تصميم مي‌گيرند، داراي روحيه مشاركتي بيشتري هستند و نسبت به كساني كه با آنها زندگي مي‌كنند بيشتر اظهار رضایت مي‌كنند (لارسون[16]، 2000؛ پترسون[17]، 2000). همچنین ليوبوميراسكي معتقدند كه هر فرد الگويي براي شادي يا ناشادي دارد كه باعث مي‌شود اتفاقات و تجارب خود را به گونه اي تعبير كند كه باعث حفظ شادي اش شود (لیوبومیراسکی[18]، 2005). به طور كلي به نظر آنها افراد شاد به شرايط و اتفاقات به شيوهْ مثبت تر و سازگارانه تري پاسخ مي‌دهند و داراي سطح استرس كمتر و سيستم ايمني قويتر و خلاق تر از افراد ناشاد هستند.

با این توضیحات این تحقیق در نظر دارد به این سوال پاسخ دهد که آیا خوب زیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی را از  ویژگیهای شخصیتی آنان پیش بینی کرد ؟

1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقيق

واضح است که انجام یک تحقیق عمدتا در پاسخ به ابهامات و سوالاتی است که در ذهن محقق انجام می‌شود و در آن راه حلهایی برای خارج شدن از وضعی که در آن هستیم به قصد رسیدن به یک وضع مطلوب ارایه می‌گردد.

نیروی انتظامی از جمله سازمانهای است که به تناسب گستره وظایف و ماموریتهای محوله، ارتباط تنگاتنگی با مردم برقرار نموده و در اجرای ماموریتها، تا حدودی نقش بی بدیل در سازماندهی به مسائل خرد و کلان و زندگی فردی و اجتماعی هریک از افراد جامعه بر عهده دارد. ایجاد نظم و امنیت اجتماعی-که به تعبیر مزلو بعد از نیازهای فیزیولوژیکی دومین نیاز بشر در مسیر آرامش و آسایش محسوب می‌شود- در کنار مقابله با قانون شکنان و بزهکاران و دفاع از آسیب دیدگان چشم انداز ویژه ای از این سازمان را در میان عموم ترسیم کرده و به نوبه خود بر میزان توقعات وانتظارات مردم نسبت به این سازمان افزوده است. امروزه پلیس با حضور پررنگ خود در جامعه و دسترسی آسان به آن از طریق مردم، به عنوان تکیه گاه مطمئن در مقابله با کجروی ها، انحرافات و قانون شکنی ها تلقی می‌شود و این مهم نیاز به مامورانی با قابلیت‌های ممتاز و ویژه در ابعاد مختلف به ویژه ابعاد اخلاقی و اعتقادی را دارد چرا که هر گونه اشتباه، کجروی و رفتار ناشایست یک مامور به عنوان مجری اصلی قوانین جامعه اسلامی تاثیر منفی بسیار عمیقی در اذهان مردم ایجاد می‌کند (رحیمی، 1387). عملکردانسان، دستخوش عواملی است که روند زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی، و گوناگونی شغل ها، سلامت روانی افراد را تحت تاثیر قرار داده است. در سال‌های اخیر توجه به سلامت روانی کارکنان و تاثیر سلامت روانی و جسمی در عملکرد کارکنان مورد توجه سازمان ها قرار گرفته به نحوی که بسیاری از سازمانها تدریس می‌کننند تا از طریق پژوهش‌های علمی سعی در شناخت منابع، ایجاد فشار و تنش در محیط کارکنان نمود، تا بتواند از طریق راهکارهای مناسب محیط‌های شغل مطلوب رابرای کارکنان فراهم آورند و در نتیجه رضایت و عملکرد شغلی کارکنان را افزایش دهند (موسوی، 1378).

افراد با هر جنبه از شخصیت به شیوه‌های خاصی رفتار می‌کنند و دارای انتظارات خاصی هستند توانایی و مهارت رفتاری منحصر به فرد و نیز نیازهای متفاوتی دارند و بر اساس الگوی شخصیتی خود دارای نیازها، انتظارات، انگیزه ها، توقعات و اهداف خاصی می‌باشند. از طرفی سازمان ها نیز بر حسب اهداف، وظایف و فعالیت‌های خود نیازها، انتظارات و توقعات خاصی را ارضاء می‌کنند، بنابراین برای هر یک از انواع شخصیت‌های متفاوت شغل‌های متفاوتی مناسب است (نریمان و همکاران، 1386).

از طرفی تجزیه و تحلیل عوامل مؤثر در رشد و توسعه امنیت جوامع پیشرفته بیانگر آن است که همه این کشورها از نیروی انتظامی کارآمد و اثر بخش برخوردار بوده اند. شناخت دقیق نیروی انسانی شاغل در نیروی انتظامی از جمله ضروریات برای برنامه ریزی در نیروهای مسلح می‌باشد. شناخت  ویژگی‌های شخصیتی کارکنان می‌تواند شرایط را جهت جذب و نگهداری آنها مطلوب ترنمایدواز طرفی سازمان‌های نظامی بااعمال کارکرد‌های مختلف و مناسب با نوع  ویژگی‌های شخصیتی کارکنان عملکرد و اثربخشی آنها را افزایش دهند. بنابراین انتخاب و انتصاب افراد در مشاغلی خاص همچون نیروی انتظامی باید با شناخت کامل آنان از نظر  ویژگی‌های شخصیتی همراه باشد (قربانی1382).

نیروی انتظامی از جمله سازمان هایی است که در همه جوامع از حساسیتی خاص برخوردار است. این حساسیت بیشتر به آن دلیل است که وظایف و مسئولیت‌های آن در معرض دید همگان و مورد قضاوت عام قرار می‌گیرد. سیر تغییر و تحولات و پیشرفت‌های اجتماعی و سیاسی، نیاز به نیروی انتظامی را ضروری می‌سازد. از این رو، پژوهش‌های متفاوتی در این حوزه می‌تواند نواقص و کاستی‌های موجود را در عملکرد شغلی و بهزیستی روانشناختی کارکنان را مشخص و راه را برای برطرف کردن آن ها هموار سازد. احتمالا یکی از عواملی که می‌تواند روی عملکرد کارکنان نیروی انتظامی اثر گذار باشد  ویژگی‌های شخصیتی آنان است گرچه اطلاع از درون انسان ها و شخصیت آنان کار بس مشکلی است اما شناخت شخصیت یک روزنه بسیار گویا دارد و آن رفتار‌های بارز افراد است. همچنین پژوهش در باب عملکرد شغلی و رفع مشکلاتی که منجر به افزایش سلامت روان می‌گردد در صنعت و سازمان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

با توجه به  ویژگیهای شخصیتی هر چه سازگاری و تناسب میان شخصیت و شغل بیشتر باشد، رضایت بیشتری در پی خواهد داشت و هر چه این سازگاری کمتر باشد، علاوه بر عدم تامین رضایت شغلی، آثار و تبعات منفی متعددی را در سازمان به دنبال خواهد داشت. از این رو، انتخاب شخصیت متناسب با شغل مورد نظر می‌تواند عملکرد بهتری را برای سازمان به همراه آورد و بر نگرش کارکنان نسبت به کارشان تاثیر بگذارد و سلامت روانی و شادکامی ورضایت شغلی مطلوبی را در بر خواهد داشت (گشتاسب، 1384).

 برای رسیدن به موفقیت‌های شغلی در افسران پلیس باید به عواملی مثل رضایت شغلی و شخصیت آنها توجه داشت که بر کارایی و بهره وری سازمان و کارکنان و جلب اعتماد مردم به طرح‌های اجرایی موثر است (امتحان، 1381).

با توجه به توضیحات فوق واهمیت نقش پلیس در خدمت رسانی به مردم ورعایت احترام و حال آنان و همچنین حضور پر رنگ پلیس در برنامه‌های پیشگیری از عوامل مخرب سلامت روان و ناامنی، کاملا روشن است که بررسی  ویژگیهای شخصیتی، خوب زیستی روانی و شادکامی این گروه، ازاهمیت بسیاری برخوردار است. این پژوهش در نظر دارد میزان تاثیر  ویژگیهای شخصیتی بر خوب زیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه پایگاه دریابانی شهرستان بندر ترکمن را پیش بینی نماید.

1-4 اهداف پژوهش

1-4-1 اهداف کلی

بررسی و پیش بینی میزان تاثیر  ویژگیهای شخصیتی بر بهزیستی روانی و شادکامی کارکنان وظیفه دریابانی نیروی انتظامی شهرستان بندر ترکمن.

1-4-2 اهداف جزیی

بررسی پیش بینی کننده بودن  ویژگیهای شخصیتی با شادکامی کارکنان.

بررسی پیش بینی کننده بودن خوب زیستی روانی با شادکامی کارکنان.

بررسی پیش بینی کننده بودن  ویژگیهای شخصیتی با خوب زیستی روانی کارکنان.

1-5 متغیر ها

متغيرهاي پيش‌بين:  ویژگیهای شخصیتی و مؤلفه‌هاي آن

متغيرهاي ملاك: بهزيستي رواني ـ شادكامي

1-6 سؤالات تحقیق

1ـ6ـ1ـ سؤال اصلي‌:

آيا مي‌توان ميزان تغييرات بهزيستي رواني و شادكامي کارکنان را از روي  ویژگیهای شخصیتی آنان پيش‌بيني كرد. ؟

1ـ6ـ2ـ سؤال‌هاي فرعي:

1-شاخصهای  ویژگیهای شخصیتی با چه اولویتی پیش بینی کننده شادکامی کارکنان هستند؟

2- شاخصهای خوب زیستی روانی با چه اولویتی پیش بینی کننده شادکامی کارکنان هستند؟

3- شاخصهای  ویژگیهای شخصیتی با چه اولویتی پیش بینی کننده خوب زیستی روانی کارکنان هستند؟

1-7 فرضیه‌های تحقیق

1-7-1 فرضیه اصلی:

ميزان تغييرات بهزيستي رواني و شادكامي دانش‌آموزان را مي‌توان از روي  ویژگیهای شخصیتی کارکنان پيش‌بيني كرد.

1-7-2 فرضیه فرعی:

1-ابعاد  ویژگیهای شخصیتی پیش بینی کننده میزان شادکامی کارکنان است.

2- مولفه‌های خوب زیستی روانی پیش بینی کننده میزان شادکامی کارکنان است.

3- ابعاد  ویژگیهای شخصیتی پیش بینی کننده خوب زیستی روانی کارکنان است.

1-8 تعريف واژه‏ها و اصطلاحات فني و تخصصی

1-8-1 تعریف مفهومی

شخصیت:شخصیت سازمان پویا و قوام یافته ای است که از ترکیب سیستمهای روانی و جسمی فرد که رفتار ویژه و بی همتای او را در جهت سازش با محیط تعیین می‌کند، تشکیل شده است (احدی، بنی جمالی، 1385).

خوب زیستی روانی: خوب زیستی روانی به معنای قابلیت یافتن تمام استعدادهای فرد است ودارای مولفه‌های زیر می‌باشد:

1-خود مختاری: احساس شایستگی و توانایی در مدیریت محیط پیرامون فرد و. . . .

2-رشد شخصی: داشتن رشد مداوم و. . . .

3-روابط مثبت با دیگران: داشتن روابط گرم و. . . .

4-هدفمندی در زندگی: داشتن هدف در زندگی.

5-پذیرش خود: داشتن نگرش مثبت نسبت به خود.

6- تسلط بر محیط: توانایی انتخاب و ایجاد محیط مناسب (زنجانی طبسی، 1383).

شادکامی: نوعی احساس شادی، خوشی و سرحال بودن می‌باشد که پنج عامل رضایت، خلق مثبت، سلامتی، کارآمدی و عزت نفس را در بر می‌گیردو با توجه به مولفه‌های متفاوت در زندگی افراد تغییر می‌کند (اسماعیل تبار، 1390).

1-8-2 تعریف عملیاتی

شخصیت: منظور از  ویژگیهای شخصیتی در این تحقیق نمره ای است که فرد در پرسشنامه شخصیتی پنج عاملی نئو (NEO-PI-R) کسب می‌کند.

خوب زیستی روانی: منظور از خوب زیستی روانی در این تحقیق نمره ای است که فرد در پرسشنامه خوب زیست روانی ريف (1989) کسب می‌کند.

شادکامی: منظور از شادکامی در این تحقیق نمره ای است که فرد در پرسشنامه شادکامی آكسفورد کسب می‌کند.

 

 

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com