متن کامل پایان نامه با فرمت ورد

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی تربیتی

عنوان:

تعیین تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم تجربي بر افزايش خلاقيت دانش آموزان

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

مقدمه

تغییر و تحولات سریع و روز افزون چند دهه ی اخیر شرایطی را به وجود آورده که انسان ها قبل از درک دنیای امروز و سازگاری با آن با دنیای جدید دیگری روبه رو شوند. اگر چه همگان در گسترش دانش و فناوری های ایجاد کننده تغییرات سریع نقش ندارند، ولی همگان بدون توجه به ملیت، نژاد و فرهنگ، خواسته و ناخواسته با درجات متفاوت تحت تأثیر این تغییرات قرار می گیرند. گذر باشتاب و پیشرونده از گذشته به حال و از حال به آینده که ماهیتی جهانی، همه گیر و فرا ملیتی دارد، مؤسسات آموزشی و پرورشی و راهبردهای یاددهی- یادگیری مورد استفاده آن ها را در معرض چالش های دشواری قرار داده است. ادامه بقای نظام های تعلیم و تربیت از طریق آموزش سنتی، تکیه بر مطالب مندرج در کتاب های درسی، نگاه به دانش آموز به عنوان موجودی مطیع و گیرنده و محور دانستن معلم در جریان تعلیم و تربیت در دنیای پرشتاب امروز امکان پذیر نیست. با درک این واقعیت، در سه دهه اخیر در آموزش و پرورش کشورهای گوناگون(با سرعت و کیفیت متفاوت) چند تحول اساسی (با اهمیت متفاوت) به وقوع پیوسته است. این تحولات را می توان در سه گروه کلی طبقه بندی کرد:

  1. آموزش و یادگیری فعال، مشارکتی، دانش آموزمحور و فرایند محور
  2. بهره گیری از فناوری اطلاعات در جریان آموزش و یادگیری
  3. توجه به آموزش مهارت جهانی نگریستن به زمینه های مختلف(کیامنش، 1383).

با توجه به مواردی که ذکر شد یکی از اهداف عمده آموزش و پرورش، توانایی حل مسأله، آفرینندگی، خلاقیت و ابتکار در دانش آموزان است. با این توانایی ها دانش آموزان می توانند با شرایط گوناگون زندگی و موقعیت های جدید سازگار شوند. رشد این توانایی ها از طریق روش های تدربس فعال میسر می باشد(آرمند، 1374).

با این وجود در نظام آموزشي ايران مدت هاست که با تكيه بر روش سنتي، به ويژه سخنراني،شاگردان را به حفظ و تكرار مفاهيم علمي ترغيب مي كنند و عليرغم اين كه در محافل علمي و تربيتي و حتي اجرايي صحبت از فعال بودن شاگرد رشد فكري و آزادانه انديشي مي شود اما عملاً چنين نگاه هايي جنبه ي شعارگونه به خود گرفته اند. از سوي ديگر صحبت از تقويت روحيه همكاري و رفاقت در بين شاگرادن و رشد اجتماعي آنان مي شود. اما در عمل نه تنها گام مؤثري در اين راستا برداشته نمي شود بلكه اغلب اوقات همكاري و رفاقت به نوعي رقابت تبديل مي شود كه نتيجه ي آن افزايش حس حسادت، كينه و دشمني در بين شاگرادن است. سبك غالب در اكثر آموزش هاي كلاسي سنتي است به اين معنا كه شاگردان در زمينه يادگيري مفاهيم درسي، كمتر با موقعيت هاي چالش آور روبه رو مي شوند. فرصت هاي كمتري براي تعامل، همفكري، همكاري و بحث و گفتگوي معلم با شاگرد و شاگردان با يكديگر فراهم مي شود. دانش آموزان به يادگيري طوطي وار ترغيب مي شوند، رقابت جايگزين همكاري مي شود و احتمال خطر جمع گريزي و گوشه گيري در بين شاگردان افزايش مي يابد(كرامتي،1384).

يكي از ويژگي هاي روش تدريس مؤثر، ايجاد موقعيت هاي معنادار براي فعاليت دانش آموز است، موقعيت معنادار موقعيتي است كه در آن تجربه هاي يادگيري رغبت انگيز و رضايت بخشي براي كودك فراهم مي شود(ملكي، 1385).

فرآيند يادگيري به معناي كسب معلومات از كتاب ها، به رشد و ايجاد تفكر خلاق كمك نمي كند. دانش آموزان براي يادگيري نياز به محيطي مناسب دارند كه بتوانند با آن تعامل داشته باشند، ايجاد چنين محيطي بر عهده ي معلمان و مسئولان آموزشي است. معلماني كه به شيوه ي زماني ارزش بدهند از عقايد جديد دانش آموزان اگاه باشند و با توجه به عقايد دانش آموزان، سؤال هاي عجيب و غريب آنان را جدي تلقي كنند، اعتماد دانش آموزان را جلب كرده و آنان را در پرورش استعدادها و توانايي هايشان ياري مي دهند.

پس با توجه به اينكه آموزش موجود در مدارس، دانش آموزان را به تفكر قالبي (همگرا) عادت داده است، جا دارد مسئولان امر آموزش بويژه معلمان به نقش اهميت روش هاي تدريس فعال توجه نمايند تا بتوانند موجبات رشد ديگر ويژگي هاي اجتماعي و خلاق را در دانش آموزان فراهم نمايند. پژوهش حاضر نيز با در نظر گرفتن اينكه روش يادگيري مشاركتي از جمله روش هاي تدريس فعال است كه مي تواند شرايط لازم را براي ايجاد تفكر خلاق و رشد توانايي هاي بالقوه دانش آموزان و همچنين پيشرفت تحصيلي آنان را در درس علوم تجربي فراهم آورد انجام شده است.

بیان مسأله

تعلیم و تربیت در دنیای امروز مفهومی متفاوت با گذشته دارد. تحول علم و فناوری، ضرورت تحول در فرایند فعالیت های آموزشی را انکارناپذیر ساخته است. هرگز نمی توان با طرز تلقی گذشته و سوگیری های کهنه به دانش آموزان و تربیت آن ها نگریست. نظام های آموزشی امروزی، باید نیروهایی را تربیت کنند که در درک دنیای پیچیده موجود توانمند و در مدیریت و رهبری آن خلاق و مبتکر بوده و منطقی رفتار نمایند. تربیت انسان های متفکر و خلاق روش خاص خود را می طلبد، قالب ها و چهارچوب های گذشته هرگز نمی تواند چنین بستر و موقعیتی را فراهم سازند، متأسفانه در بسیاری از نظام های آموزشی به دلیل گسترش و توسعه سریع مدارس و به کارگیری نیروهای اجرائی غیر متخصص و تربیت نشده، عاداتی نامطلوب بر فرایند تدریس حاکم شده است؛ مخصوصا آن دسته از عادت های غلطی که جانشین همفکری، تعامل و مشارکت دانش آموزان در کلاس درس شده اند و هر گونه آزادی اندیشه، نقادی و نوآوری را از آن ها گرفته اند و به جای استفاده از روشهای جدید و فعال تدریس و یادگیری بر اجرای روش های سنتی پافشاری می کنند(شعبانی، 1383).

همچنین باید توجه داشت که در آموزش كودكان تنها مواد آموزشي نيستند كه از اهميت برخوردارند بلكه نحوه آموزش يا كيفيت آموزش، سطح رشد آن ها، علايق و تجربيات آن ها نيز در امر آموزش تأثير فراوان دارد اين عقيده باعث شده كه روش هاي انتخابي براي ارائه مطالب آموزش بيشتر مورد توجه متخصصان قرار گيرد(ابراهيمي قوام، 1388).

محققان معتقدند همه انسان ها در كودكي از تفكر خلاق برخوردارند، لكن عدم وجود محيطي مناسب و بي توجهي و عدم تقويت اين توانايي مانع ظهور آن مي گردد. براي هر جامعه اي وجود افراد خلاق اهميت زيادي دارد. زيرا در دوره انتقال و تغيير نياز مبرمي به راه حل هاي خلاق براي مسائل حال و آينده خود دارند(اديب نيا، 1388).

بنابراين يكي از ضروري ترين تحولات در نظام هاي آموزشي، تحول در نگرش و راهبردهاي ياددهي-يادگيري است كه مورد استفاده معلمان و مديران اجرايي نظام آموزشي داشته باشند؛ زيرا نظريه ها و رويكردهاي تحول آفرين در فرآيند اجرا با استفاده درست از راهبردهاي ياددهي-يادگيري هويت مي يابند و كارايي و مفيد بودنشان مشخص مي شود بهترين برنامه در فرآيند اجراي نامطلوب ممكن است به انحراف كشيده شود و نتيجه ي معكوس به بار آورد. مسئولان و مجريان نظام هاي آموزشي بايد باور كنند كه نظريه ها و اجراي برنامه هاي درسي عناصري انفكاك ناپذير هستند و تأثير متقابل بريكديگر دارند(شعباني، 1383).

بر اساس ديدگاه صاحب نظران و متخصصان تعليم و تربيت، نهادهاي آموزشي بايد تلاش كنند كه توانايي هاي خلاق دانش آموزان را در فرآيند آموزشي صحيح پرورش دهند. زيرا در دنياي آينده نيازمند انسان هاي متفكر و خلاق مي باشد. قدرت آفرينندگي مي تواند در حل مسائل زندگي افراد و سازگاري آن ها با محيط بسيار مؤثر باشد.

یادگیری مشارکتی[1] روش تدریسی است که توجه زیادی را در طول سه دهه­ی اخیر به خود جلب نموده است پژوهش های بسیاری انجام شده­اند مبنی بر این­که اگر دانش­آموزان فرصت­های برای تعامل با یکدیگر جهت دستیابی به اهداف مشترک را داشته باشند هم از لحاظ تحصیلی و هم از لحاظ اجتماعی پیشرفت خواهندکرد (جانسون و جانسون[2]، 2002، لئو[3] و همکارانش، 1996، اسلاوین[4]، 1996، به نقل از گیلیس[5] ،2010). تعاملات دانش­آموزان فرصت­هایی را برای بهبود مهارت­های اجتماعی و به طور کلی برای حل مشکلات گروهی و ارائه راه حل های خلاق ایجاد می کند(ارال و فارم[6]، 2009).

متأسفانه در بسياري از نظام هاي آموزشي، آموزش به شوه يادگيري مشاركتي چندان مورد توجه نيست. كتاب هاي درسي معمولاً به گونه اي نگارش يافته اند كه تنها انبوهي از حقايق علمي را به دانش آموزان منتقل مي كنند. و معلمان نيز در فرآيند اجراء اغلب با استفاده از شيوه هاي سنتي فرصت هرگونه انديشيدن و خلاقيت را از دانش آموزان مي گيرند. با توجه به چنين مسأله اي محقق درصدد پاسخگويي به دو سئوال است:

  1. آيا بين يادگيري مشاركتي در درس علوم تجربي با خلاقيت دانش آموزان رابطه وجود دارد؟
  2. آیا بین یادگیری مشارکتی در درس علوم تجربی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد؟

در این پژوهش براي دست يابي پاسخ چنين سؤال هايي، كتاب علوم تجربي پايه پنجم ابتدايي را كه توسط دفتر برنامه ريزي و تأليف كتب درسي براي تدريس در مدارس ابتدايي در سال 90-1389 تأليف و ارائه شده است را بر اساس الگوي يادگيري مشاركتي اجرا نمودیم و تأثير چنين آموزشي را بر ميزان رشد خلاقيت و پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مورد بررسي و تجزيه و تحليل قرار دادیم.

اهميت و ضرورت تحقيق

اكثر اوقات خلاقيت به عنوان قلمرو اعضاي هنرهاي خلاق نگريسته مي شود كه قلمرو آن در گروه هاي علمي مدرن قرار داشته و مي توانيد شواهد آن را در دور و بر خود ببينيد. در دنياي واقعي انسان به وسيله محصولات تصور خلاق احاطه شده است. در جهان واقعي وجود مهارت هاي خلاق يك امر ضروري است زيرا آن ها براي توليد، طراحي، بازاريابي، بسته بندي، مديريت، مراقبت كودكان، تدريس، مهندسي، تزئينات منزل و خانه داري، معماري، آشپزي، نوشتن، تحقيق و توسعه، توسعه تأسيس شركت ها و موارد ديگر مورد نياز هستند. در واقع مهارت هاي خلاق براي همه ي افرادي كه با تفكراتي در زمينه ايده ها و فنون جديد و يا حل مسأله درگير هستند ضروري مي باشد. خلاقيت[7] يك رشته تحصيلي نيست بلكه يك ابزار شناختي ضروري است كه به تمرين و ممارست نياز دارد(پتي، ترجمه ابراهیمی قوام و عباس صادقی، 1385).

توين بي [8]، معتقد است اگر جامعه نتواند از موهبت خلاقيت حداكثر استفاده را بنمايد و بدتر از اين، اگر اين توانايي را سركوب كند، انسان ديگر از حق ذاتي اش يعني اشرف مخلوقات بودن محروم مي گردد، زيرا در آن صورت كم ثمرترين مخلوقات است. همين دليل كافي است كه جامعه براي تعليم و تربيت خلاق اولويت قائل شود. با توجه به مدت زمان زيادي كه بچه ها در مدرسه مي گذرانند مي توان گفت كه تجربه هاي مدرسه نقش اساسي در تحقيق خلاقيت آنان در آينده را داراست، لكن تحقيقات نشان داده است كه افراد برجسته به ندرت از مدرسه و معلمانشان به عنوان عامل مؤثر مهمي در رشد توانايي ها و خلاقيتشان يا نموده اند(اديب نيا، 1388).

در بسياري از يادگيري ها، از يادگيرنده انتظار مي رود كه دانش ها، فنون و ايده هايي كه توسط ديگران مطرح مي شود را دريافت كند. كار خلاق در اين رابطه يك استثناء بسيار مهم است كه اغلب توسط معلمان و افراد ديگر به خوبي درك نشده و كمتر از ارزش واقعي خود مورد توجه قرار مي گيرند(پتي[9]، ترجمه ابراهیمی قوام و عباس صادقی، 1385).

در حالي كه اگر بخواهيم به آينده كشورمان بينديشيم چاره ای جز اين نداريم كه به جاي توجه به پيش پا افتادگي ها و جهش هاي تحصيلي و مدرك گرايي ها، شيوه هاي آموزش خلاق را در مدارسمان به كار گيريم. یکی از راه های رسیدن به این مهم این است که یک جو مشارکتی و همکارانه در مدارس ما حاکم شود. بدین ترتیب برای اینکه رقابت در مدارس تبدیل به رفاقت شود، و برای اینکه روحیه همکاری و مشارکت در بین یادگیرندگان و مدرسان تقویت شود و همه دانش آموزان در امر یادگیری مطالب درسی و پیشرفت تحصیلی و دست یابی به روحیه ای خلاق، به موفقیت دست یابند، به کارگیری رویکرد یادگیری مشارکتی با توجه به انعطاف پذیری که دارد در آموزش و یادگیری دروس مختلف به ویژه دروس تجربی که به تجارب مشترک یادگیری نیازمندند، می تواند بسیار مفید و اثربخش باشد.

یکی از ضرورت های انجام این تحقیق، ضرورت توسعه روحیه رفاقت و همکاری و ایجاد زمینه پیشرفت تحصیلی مطلوب تر و همچنین ایجاد خلاقیت و ایجاد روحیه خلاق در بین دانش آموزان مدارس است. از آنجایی که یکی از اهداف مدارس کشورمان رشد همه جانبه دانش آموزان در تمامی ابعاد فکری، عاطفی و اجتماعی است، به کارگیری یادگیری مشارکتی به عنوان یک روش یادگیری فعال می تواند برای این هدف، مورد استفاده معلمین و دانش آموزان در مدارس کشورمان قرار بگیرد. در این تحقیق ما به بررسی تأثیر الگوی یادگیری مشارکتی بر خلاقیت و پیشرفت تحصیلی می پردازیم تا در صورت گرفتن نتیجه مثبت، در مدارس کشورمان استفاده بهتری از آن به عمل آوریم.

اهداف تحقيق

   اهداف كلي:

  • تعیین تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم تجربي بر افزايش خلاقيت دانش آموزان.
  • تعیین تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم تجربي بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان.

    اهداف جزئي:

  1. مشخص کردن تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص رواني(سيالي)[10] تفكر دانش آموزان
  2. مشخص کردن تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص انعطاف پذيري[11] تفكر دانش آموزان
  3. مشخص کردن تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص اصالت[12] تفكر دانش آموزان
  4. مشخص کردن تأثير روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص بسط[13] تفكر دانش آموزان

فرضيه هاي تحقيق

فرضيه های اصلي:

  • روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر افزايش خلاقيت دانش آموزان مؤثر است.
  • روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر پيشرفت تحصيلي دانش آموزان مؤثر است.

فرضيه هاي فرعي:

  1. روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص سيالي(رواني) تفكر دانش آموزان مؤثر است.
  2. روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص انعطاف پذيري تفكر دانش آموزان مؤثر است.
  3. روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص اصالت تفكر دانش آموزان مؤثر است.
  4. روش يادگيري مشاركتي در درس علوم بر شاخص بسط تفكر دانش آموزان مؤثر است.

تعريف مفاهيم تحقيق

الف: تعاريف نظري

  • الگوي يادگيري مشاركتي: در يادگيري به شيوه مشاركتي دانش آموزان دل به جمع مي سپارند و هرچه دارند در اختيار ياران گروه قرار مي دهند و خود هم از داشته های ديگران بهره مند می شوند. مناسب ترين شكل استفاده از يادگيري هميارانه، ايجاد فضاي عاطفي بين اعضاي گروه، يادگيري اشتراك در هدف، سهيم بودن در ابزار و وسايل و بحث ميان گروهي است(آقازاده، 1377).
  • خلاقيت: عبارت است از فرايند حس كردن مشكلات، شكاف دراطلاعات، عناصر گم شده، چيزهاي ناجور حدس زدن و فرضيه سازي درباره ي اين نواقص و ارزيابي و آزمون اين حدس ها و فرضيه ها، تجديد نظر كردن و دوباره آزمودن آن ها و بالاخره انتقال نتايج (تورنس 1988، به نقل از سيف،1387).
  • پيشرفت تحصيلي: منظور از پيشرفت تحصيلي سنجش عملكرد يادگيرندگان و مقايسه نتايج حاصل با هدفهاي آموزشي از پيش تعيين شده به منظور تصميم گيري در اين باره است كه آيا فعاليت هاي آموزشي معلم و كوشش هاي يادگيري دانش آموزان به نتايج مطلوب انجاميده است (سیف ،1387).
  • سيالي(رواني): توليد تعدادي انديشه در يك زمان معين
  • انعطاف پذيري: توليد انديشه هاي متنوع و غير معمول و راه حل هاي مختلف براي مسأله
  • اصالت(تازگي): استفاده از راه حل هاي منحصر به فرد و نو
  • بسط(گسترش): توليد جزئيات و تعيين تلويحات و كاربردها (سيف،1387) .

ب: تعاريف عملياتي

  • الگوي يادگيري مشاركتي: یادگیری مشارکتی در این تحقیق روشی است که دانش آموزان برای یادگیری مفاهیم آموزشی به گروه های چهار تا شش نفره تقسیم می شوند به نحوی که در هر گروه هم دانش آموز قوی، هم دانش آموز متوسط و هم دانش آموزش ضعیف وجود داشته باشد و به صورت مشارکتی مطالب و محتوی ارائه شده توسط معلم را مورد مطالعه قرار می دهند. فعالیت ها به صورت مشارکتی و مباحثه ای انجام می گیرد و میانگین نمرات گروه، نمره ارزشیابی نهایی دانش آموزان خواهد بود. نقش معلم در اینجا طرح مسأله و نظارت و راهنمایی بر فعالیت ها است.
  • خلاقيت: در پژوهش حاضر خلاقيت عبارت است از نمره اي كه دانش آموزان از آزمون خلاقيت تصويري تورنس (فرمB)، به دست می آورند.
  • پيشرفت تحصيلي: در اين تحقيق منظور از پيشرفت تحصيلي نمره اي است كه آزمودني ها از آزمون پيشرفت تحصيلي محقق ساخته در درس علوم بدست مي آورند.
  • سيالي(رواني): سيالي(رواني) در اين پژوهش نمره اي است كه آزمودني ها از اين قسمت از آزمون تورنس بدست مي آورند.
  • انعطاف پذيري: انعطاف پذيري در اين تحقيق نمره اي است كه آزمودني ها از اين قسمت از آزمون خلاقيت تورنس بدست مي آورند.
  • اصالت(تازگي): اصالت(تازگي) در اين تحقيق نمره اي است كه آزمودني ها از اين قسمت از آزمون خلاقيت تورنس بدست مي آورند.
  • بسط(گسترش): بسط در اين تحقيق نمره اي است كه آزمودني ها از توجه به جزئيات در اين قسمت از آزمون تورنس بدست مي آوردند.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : 118

قیمت : 14700 تومان

 

 

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود به شما نشان داده می شود

و به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ———-        [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

*********  ********** *********