دکتر علیرضا نیکبخت نصرآبادی، استاد دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران
دکتر مجتبی ویسمرادی، استادیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران
دکتر مجیده هروی، استادیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه شاهد
دکتر فریده یغمایی، دانشیار دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

ویراستار انگلیسی: دکتر مجتبی ویس مرادی – علیرضا قریب
ویراستار فارسی: دکتر فاطمه الحانی
حروفچینی و صفحه آرایی: فرشته حیدری
طراح جلد: اصغر سورانی
ناشر: انجمن علمی پرستاری ایران
نشانی: تهران – میدان توحید – دانشکده پرستاری و مامایی تهران
کدپستی: 1419733171، صندوق پستی: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: [email protected] , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاری دوره 3 شماره 3 (پیاپی 9) پاییز 1393، 13-1 ارتباط گرایش به تفکر انتقادی و مهارت های ارتباطی میان فردی در دانشجویان پرستاری دانشگاه آزاد تهران پزشکی

سمیرا شاهجوئی1، شمس الملوک جلال منش2، ابراهیم ابراهیمی3

چکیده

مقدمه: در حوزه پرستاری، تفکر انتقادی از ارکان ضروری برای پرسـتار محـسوب مـی شـود کـه در ایـن راسـتا یکـی ازویژگی های پرستار دارای تفکر انتقادی، داشتن مهارت های ارتباطی بین فردی مناسب است. هدف از این پژوهش بررسی ارتباط گرایش به تفکر انتقادی و مهارت های ارتباطی بین فردی در دانشجویان کارشناسی پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشـکیتهران سال 1392 بود.
روش: این مطالعه توصیفی همبستگی برروی 300 نفر از دانشجویان سال سوم و چهارم مقطع کارشناسی رشته پرستاریدانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران در سال 1392 انجام شـد. ابـزار گـردآوری داد ههـ ا شـامل مشخـصات دموگرافیـک وپرسشنامههای استاندارد گرایش به تفکر انتقاد ی کالیفرنیا و مهارتهای ارتباطی بین فردی بود. برای تجز یه و تحلیل اطلاعـات از روش های آمار توصیفی و استنباطی و نرمافزار SPSS v.17 استفاده گردید.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

یافتهها: بیشترین درصد دانشجویان (71%) گرایش به تفکر انتقادی متزلزل داشتند و مهارت هـای ارتبـاطی بـین فـردیآنها (52%) در حد خیلی ضعیف بود. بین گرایش به تفکر انتقادی و مهارتهای ارتباطی بین فـردی تفـاوت آمـاری مـستقیم ومعناداری وجود داشت (0001/0=r=0/62 ،p).
نتیجهگیری: دانشجویان، دارای مهارتهای ارتباطی بین فردی خوب، از گرایش به تفکر انتقادی مثبت تری برخوردارنـدو افراد با گرایش به تفکر انتقادی منفی دارای مهارت های ارتباطی بین فردی ضعیفتـر مـی باشـند . بنـابراین توصـیه مـی گـرددمسؤولان، مدیران و مدرسان پرستاری خواه در عرصه بالین و یا آموزش تئوری به مهارتهای ارتباطی بین فردی کـه براسـاس یافته های به دست آمده از پژوهش موجب توسعه و بهبود تفکر انتقادی در دانشجویان پرستاری و پرستاران می گردد، توجه نماید.

کلید واژه ها: تفکر، انتقادی، ارتباط بین فردی، دانشجویان پرستاری

تاریخ دریافت: 16/1/1393 تاریخ پذیرش: 13/5/1393

– کارشناسی ارشد آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی تهران، تهران، ایران (نویسنده مسؤول)
[email protected] :پست الکترونیکی
– مربی و مدیر آموزش دانشکده پرستار ی و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزش کی تهران، تهران، ایران
– استاد گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران، تهران، ایران
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقدمه

ویژگی منحصر به فرد انـسان و وجـه تمـایزش از سایر موجودات، قدرت تفکر اوست (1). تفکر انواع مختلفی دارد که یکی از مهم ترین آن ها، تفکر انتقـادی اسـت (2). صاحب نظران حوزه های روان شناسی، فلسفه و هنر تعاریف گوناگونی از تفکـ ر انتقـادی ارا یـه داده انـد . یکـی از ا یـن تعـاریف، توسـط جـان د یـویی در کتـاب »چگونـه ف کـر می کنیم؟« آمده که بدین صورت بیان شـده اسـت : تفکـ ر انتقادی، عملی است که در آن، موقعیت موجـود، موجـب تأیید یا تولید واقعی تهای دیگر می شود، یا روشی است که در آن باورهای آینده براساس باورهای گذشته پایه گذاری می گردد (3). به همین دلیل جان د یـویی بـه عنـوان پـدر تفکر انتقادی مدرن شناخته می شود (4). همچنین ریچارد پاول، تفکر انتقادی را توانایی دستیابی به نتـایج منطقـی مبتنی بر مشاهده اطلاعات می داند (5). ابعاد تفکر انتقادی شامل مهارت های شناختی و تمایلات عاطفی می شود (6).
بدون گرایش مثبت نسبت به تفکر انتقادی (بعد عـاطفی) این نوع تفکر رخ نداده یا زیر سطح استاندارد نمود میکند و بدین جهت گرایش به تفکر انتقادی بخـشی ح یـاتی از این نوع تفکر است (7). رشد تف کـر انتقـادی دانـشجویان دانشگاه ها، هدف اصلی آموزش عالی است (8) به صـورتیکه تفکر انتقادی در مبحث اعتباربخشی دانشکده ها نیز از جمله نکات کلیدی میباشد و یکی از معیارهای مؤسسات اعتباربخشی، اندازه گیری رشد تفکر انتقادی در دانشجویان است (9) و ضرورت پرداختن به تفکر انتقادی در آمـوزش علوم پزشکی در پاسـخ بـه تغییـر سـریع محـیط مراقبـتبهداشتی مورد تأکید قرار گرفته است (10). امـروزه ا ک ثـر کـشورهای جهـان توجـه و یـژه ای بـه نحـوه آمـوزش دانشجویان پرسـتاری مبـذول داشـته انـد و بـرای آن کـه دانشجویان پرستاری به افـرادی قابـل اطمینـان، مـاهر و کارآمد تبدیل گردند، دسـتیابی بـه دانـش تف کـر انتقـادی ضروری اسـت (11). زیـرا از طرفـی ارا یـه مراقبـت هـای پرستاری با کیفیت بالا، نیازمند تفکر انتقادی است (12) و از طرف دیگـر پیچیـدگی مراقبـت هـای کلینیکـی سـبب میشود که فرآیند کـاملاً خطـی تفکـر نتوانـد منجـر بـه نتیجه گیری صحیح گردد (6). همچنین دانشجویانی که به صورت خلاق و انتقادی تفکر می کنند، کمتر به قضاوت و نتیجه گیری های غلط تئوریکی می پردازند و ب یـشتر سـعی
٢
می کنند برروی موضوعاتی که بـه حیطـه بـالین مربـوط می گـردد ، متمر کـز گردنـد (13). تقو یـت تف کـر انتقـادی، توانایی و کارآیی بالینی دانشجویان و پرسـتاران را هنگـامتغ ییـر نقـش از دانـشجو بـه پرسـتار و جابـه جـایی در تخصص های مختلـف افـزایش مـی دهـد (14). همچنـینمنجر می گردد که پرستار تصمیمات صـحیحی را در قبـالبیمار اتخاذ نماید و در فرآیند مراقبـت بهتـرین خـدمات راارایـ ه دهـد (15) و توانـا یی پرسـتاران را بـرای شـناخت شاخصهای بالینی، ارزیابی مراقبـت هـا و بهبـود شـرایط افزایش می دهد (11). به علاوه برخـورداری بیمـار نیـز از تفکر انتقادی منجر شده که وی بتواند از خود دفاع نماید و در مراقبت از خود به فرد توانمندی تبدیل گردد (16). از طرف دیگر از پیامدهای منفی ناشی از فقدان تفکر انتقادیدر پرستاران می توان به سرکوب استقلال و قدرت تف کـر، روزمرگی و تنزل علمی، عملکرد کلیش های و غیرمـستدل ، مراقبت و آموزش نامطلوب، ر کـود و بـی ثبـاتی سـازمان، ارتباطـات نامناسـب و مخـرب بـین فـردی و حرفـه ای، اضطراب در مواجهـه بـا موقع یـت هـای ناآشـنا ، افـزایش خطاهای گروه درمان و نهایتاً فاجعه بودن پرستاری بدون تفکر و آسیب به سلامت انسان و خطرات جانبی در جامعه اشاره کرد (17). امروزه، حجم وسیعی از تحقیقات آموزشی به تفکر انتقادی اختصاص داده شده است (18). مطالعه ای در دانش گاه منصوره مصر نـشان داد کـه 1/61% پرسـتاراندارای گرایش مثبت به تفکر انتقادی بودند (19). همچنـیندر مطالعــه ای دیگــر کــه توســطWangensteen و همکاران برروی پرستاران کشور نروژ صـورت گرفتـه بـودنشان داد که 80% پرستاران دارای گرایش مثبت نسبت بهتفکر انتقـادی بودنـد (20). ولـی در پژوهـشی کـه توسـطYildirim و همکاران انجام گرفت میـانگین نمـره کـلگرایش به تفکر انتقادی در پرستاران شـهر اسـپارتا ترکیـه72/188 بود که نشاندهنده گرایش متزلزل آنان نسبت بهتفکر انتقادی می باشد (21). با توجه به اهمیت گـرایش بـهتفکر انتقادی در پرستاران تحقیقات کمی در این زمینه بـهخصوص در کشور ایران صورت گرفته است. مطالعـهای درکرمانشاه برروی دانشجویان پزشکی نشان داد کـه 6/98% دانشجویان فاقد گرایش بـه تفکـر انتقـادی هـستند (22).
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

پژوهشی دیگر که برروی دانشجویان پرستاری شهر تبریـزانجام گرفت نیز بیانگر گرایش متزلزل دانـشجویان نـسبتبه تفکر انتقادی بود (23). در تحقیقی انجام گرفته بـرروی دانـشجویان پرسـتاری شـهر یـزد نـشان داد کـه آنـان بـامیانگین کلـی 87/264 دارای گـرایش متزلـزل بـه تفکـرانتقادی هستند (17). در حوزه پرستاری، تفکـر انتقـادی از ارکان ضروری برای پرستار محسوب می شود کـه در ایـنراستا یکی از ویژگـیهـ ای پرسـتار دارای تفکـر انتقـادی، داشتن مهارت های ارتباطی بین فردی مناسب است. حـالبا توجه به اهمیت این موضـوع لازم اسـت بـه ایـن نکتـهتوجه گردد که آشـنایی بـا تفکـر انتقـادی و مهـارتهـای ارتباطی میا ن فردی و کاربرد آنها به صورت حرفـهای درحوزه بهداشـت و سـلامت و بـه خـصوص در پرسـتاران ودانشجویان پرستاری بـه رسـمیت شـناخته شـدهانـد (24).
مطالعهOsborne و همکاران برروی دانـشجویان کـالجایالـت تگـزاس آمریکـا نیـز بـر اهمیـت تفکـر انتقـادی و مهارتهای ارتباطی بین فردی به عنوان مؤلف ههای کلیدیدر آمـوزش ایـن افـراد تأکیـد داشـت (25). بـسیاری از صاحب نظران نیز، توانـایی برقـراری ارتبـاط بـین فـردی صحیح را از مهم تـرین وی ژگـی هـای کارکنـان بهداشـتی می دانند (26) و پرسـتاری از جملـه مـشاغلی اسـت کـه توانـایی برقـراری ارتبـاط مـؤثر از ارکـان آن اسـت (27).
برخورداری از مهارتهای ارتبـاطی میـان فـردی مناسـب،جهت ارا یه خدمات و مراقبتهای مرتبط با سـلامت بـرایحفظ روابط مؤثر با گیرندگان، ارایه دهندگان و سـایر اعـضاارایه دهنده خدمات یک نیاز ضـروری محـسوب مـی شـود(28). هنگامی که پرستار از مهارتهای ارتباطی بین فردیمؤثر استفاده می نماید، قادر به جم ع آوری اطلاعات صـحیحو حیاتی از بیمار، مداخلات مؤثرتر، بهبود ایمنی و رضـایتبیماران و خانوادههای آنان از روند درمان و کـاهش طـولاقامت بیماران در بیمارستان می گـردد (29). مهـارتهـای ارتبـاطی بـین فـردی از چنـان اهمی تـی برخوردارنـد کـه نارسایی آن ها می توانـد بـا احـساس تنهـایی و اضـطراباجتماعی، افسردگی، عزت نفس پایین و عدم موفقیت های تحصیلی و شغلی همراه باشد (30). از طرف دیگر برقراری ارتباط با مددجو بخش مهمی از مراقبت روزانه پرسـتاری اسـت . ارتبـاط میـان فـردی خـوب ، غنـی کننـده مراقبـتپرستاری مؤثر است که سنگ بنـای مراقبـت بـا کیف یـت پرستاری می باشد (28). این ارتباط سبب افزایش آگاهی ازمسایل و مشکلات بیماران می گردد (31). پرستار نیز برای شناسایی مشکلات سلامتی بیماران، بـه طراحـی برنامـه مراقبتی مناسب و تفکر انتقـادی احتیـاج دارد (12). تفکـر
٣
انتقادی امکان دستیابی به حقیقت را فراهم می آورد و او رابه درک کامل قضایا رهنمون می سازد (32). پزشکان نیز بااستفاده از تفکر انتقادی و مهارتهای ارتبـاط بـین فـردیقادر به درک کامل مشکلات بیماران خود می شوند و قـادربه قضاوت بالینی صحیح و افتراق اطلاعات ضروری از غیرضروری می گردند کـه بـرای حـصول بـه ایـن اطلاعـاتپزشک و پرستار نیاز به پرسیدن سؤالات و کاوش پیرامون تمام ابعـاد فیزیولـوژیکی و روانـی بیمـاران و گـوش دادنصحیح به صحبتهای آنان را دارند تا امر درمـان تـسهیلگردد و دستیابی به این مسأله جز بـا اسـتفاده از بـه تفکـرانتقادی (گرایش به آن) و مهارتهای ارتباطی بین فـردیامکان پذیر نمی باشد (24). بنابراین با توجه به اهمیت تفکر انتقادی و مهارتهای ارتباط بین فردی در عرصه پرستاریو به خصوص برای دانشجویانی که در آینده نقش پرسـتاررا ایفا می کنند و ممکن است با بیمارانی روبهرو گردند کـهاز لحاظ نیازهای سـلامت، سـطوح آموزشـی، بهداشـتی وش غلی متف اوت باش ند و ب ه منظ ور ارا ی ه هرچ ه بهت ر مراقبتهای پرستاری با کیفیت بالا در سطوح جامعه، لازماست به تفکر انتقادی و مهارتهای ارتباطی بین فردی بـهعنوان دو مؤلفه کلیدی در این حرفه توجه گـردد (33). بـاتوجه به مطالب ارایه شده درباره اهمیـت تفکـر انتقـادی ومهارتهای ارتباطی بین فردی در حوزه بهداشت و درمـانو به خصوص در دانشجویان پرستاری ایـن سـؤال مطـرحمی گردد که آیا بین تفکر انتقادی و مهـارتهـای ارتبـاطیبین فردی رابطهای وجود دارد؟ و این که آیا این دو مؤلفـهبا یکدیگر در یک راستا قرار دارند یعنی افزایش یک مؤلفهسبب افزایش مؤلفه دیگر می گردد یا خیر؛ از طـرف دیگـرچون تحقیقی در این زمینه صورت نگرفته است و اهمیـتاین مطلب مـسکوت بـاقی مانـده اسـت بـر آن شـدیم تـا پژوهش حاضر را با هدف تعیین ارتباط گـرایش بـه تف کـر انتقادی و مهارت های ارتباطی بین فـردی در دانـشجویانکارشناسی پرستاری دانشگاه آزاد اسـلامی واحـد پزشـکیتهران سال 1392 انجام دهیم.

روش مطالعه

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

این پژوهش مطالعـهای توصـیفی همبـستگی بـود. کلیه واحدهای مورد پژوهش در دو گروه (دانشجویان سال سوم و دانشجویان سال چهارم) در یک مقطع زمانی مورد مطالعه قرار گرفتند. جامعه پـژوهش را کل یـه دانـشجویان سـال سـوم و چهـارم ک ارشناسـی پرسـتار ی دانـشگاه آزاداسلامی واحد پزشکی تهران کـه در سـال تحـصیلی 93-1392 مشغول به تحصیل بودند، تشکیل دادند. در تحقیق حاضـر جامعـه و نمونـه پـژوهش یکـسان بـوده و کل یـه دانشجویانی کـه دارای معی ارهـای مـوردنظر پژوهـش گر و حاضر به شرکت در مطالعـه بودنـد پرسـشنامه مـرتبط را تکمیل نمودنـد و بـه آن هـا اطمینـان داده شـد کـه کلیـهاطلاعات اخذ شده محرمانه خواهد ماند. لازم به ذکر استکه 300 دانشجوی واجد شرایط، همگی در مطالعه شـرکتکردند. از معیارهای ورود به مطالعه، دانشجویان سال سـومو چه ارم کارشناسی پرستاری مشغول بـه تحـصیل در دورهروزان ه س ال تح صیلی 93-1392، رض ایت اف راد م ورد پــژوهش بــرای شــرکت در مطالعــه و عــدم شــرکت درپژوهش های مشابه بود. روش کار به این صورت بود کـه پژوهشگر با در دست داشتن معرفینامه از ریاست دانشکدهپرستاری و مامایی واحد پزشـکی تهـران بـه محـیط هـایپژوهش (کلاسهای درس دانشگاه و بیمارستان های محل کارورزی دانشجویان ) مراجعه و با کسب اجازه از مسؤولان (اس اتید و مربی ان پرس تاری) ک ار خ ود را ش روع ک رد .
پژوهشگر طبـق برنامـه زمـانی از قبـل تع یـین شـده بـه بخشهای مختلف محل کارورزی دانشجویان سال چهارم و نیز دانـشکده محـل تحـصیل دانـشجو یان سـال سـوم مراجعـه نمـوده و پـس از دسترسـی بـه واحـدهای مـوردپژوهش، به معرفی خود و ارا یـه توضـیحاتی مختـصر در مورد اهداف پژوهش پرداخت و پـس از کـسب موافقـت آن ها در زمان و مکان مناسبی (اعم از محیط های خلـوت موجود در بخش های بیمارستان ها و کلاس های درس در دانشکده ها)، پرسـشنامه هـا را در اخت یـار واحـدهای مـورد پژوهش قرار داد. در نهایت نمونه های پـژوهش در حـضورمحقق و پـس از شـرح پژوهـشگر در مـورد بخـش هـای مختلف پرسشنام هها و روش پاسخگویی به آن ها، اقدام به پاسخگویی سؤالات نمودند و این حـق بـرای دانـشجویان قایل شد که هر وقـت بخواهنـد از پاسـخ دادن خـودداریکنند. جمعآوری اطلاعات با ا یـن روش حـدود 30 روز بـهطول انجامید. ابزار گردآوری داده ها در این پژوهش شامل سه قسمت بود: بخش مشخصات دموگرافیک، پرسشنامه گرایش بـه تف کـر انتقـادی کالیفرن یـا (7و18)، پرسـشنامه استاندارد مهارت های ارتباطی بین فردی (36-34). بـرای ارزیابی گرایش به تفکر انتقادی، از پرسشنامه گرایش بـه
۴
تفکر انتقادی کالیفرنیا استفاده گردید که حاوی 75 سؤال است که با مقیاس لیکرت 6 نقطه ای (کـ املاً مـوافقم ، تـاحدود ز یـادی مـوافقم ، مـوافقم ، مخـالفم ، تاحـدود ز یـادی مخالفم و کاملاً مخالفم) از یک تا شـش امت یـاز برحـسبدستورالعمل راهنمای پرسشنامه امت یـازدهی شـد . بـه ایـ ن صورت که به سؤالات با ماهیت منفی، کاملاً موافقم نمره یک و کاملاً مخالفم نمره شش و به سـؤالات بـا ماهیـ ت مثبت کاملاً موافقم، نمره شش و کاملاً مخالفم نمره یـک داده می شود. سؤالات شامل هفت زیرگروه حقیقت جـویی (12 سـؤال )، انتقادپـذ یری (12 سـؤال )، قـدرت تجز یـه و تحلیل (11 سـؤال )، قـدرت سـازمان دهـی اطلاعـات (11 سؤال)، اعتمـاد بـه نفـس (9 سـؤال )، م یـزان رشـدیافتگی (10سؤال) و جستجوگری (10 سؤال) است. لازم به ذ کـر است کـه پرسـشنامه دارای جـدولی ضـمیمه بـرای تـر از نمره هاست که باعث می شود علی رغم متفاوت بودن تعداد سؤال ها در هر زیرگروه، بازده نمرات هـر ز یـر گـروه بـیناعداد 10 تا 60 متغیر باشد. به طور مثال فردی که قادر به کسب تمامی امتیازات زیرگروه قدرت سـازمان دهـی شـده اسـت در مجمـوع 66 امت یـاز مـیگ یـرد کـه براسـاس دسـتورالعمل جـدول نمـره تـراز وی از ا یـن قـسمت 60 می شود. چنان که همین فرد فقط از 10 سؤال این قسمت امتیاز گرفته باشد نمره خـام او 60 و نمـره تـراز براسـاس جدول 55 است. محاسبه نمرات حـداقل ن یـز بـه همـین ترتیب است. چنانکه فرد حداقل امت یـاز از زیرگـروه قـدرتسازمان دهی اطلاعات را کسب کند نمره خام وی 11 بوده و با تراز شدن 10 می شود. از آنجـا کـه آزمـون شـامل 7 زیرگروه بود آزمون شوندگان میتوانستند از حداقل 70 تا حداکثر 420 امتیاز در کل کسب کنند. طبقه بندی و تفسیر نمره کل گرایش به تفکر انتقادی بدین شرح بـوده اسـت:
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017

گرایش های قوی و باثبات (بالای 350) مثبت، (بین 280 تا 350) متزلـزل، (بـین 210 تـا 280) منفـی، (زیـر 210) طبقه بندی می شود. همچنین طبقهبندی و تفسیر نمره هـریک از زی رگروه هـا بـه شـرح ز یـر بـود : نمـره بـالای 50 نشان دهنـده گـرایش قـوی و بـا ثبـات، نمـره 40 تـا 50 نشاندهنده گرایش مثبت، نمـره 31 تـا 39 نـشان دهنـده گرایش متزلزل، نمره زیر 30 نشاندهنـده گـرایش منفـی میباشد. روایی محتوایی این پرسشنامه به وسـیله انجمـنفلاسفه آمریکا با استفاده از استراتژی دلفی صورت گرفتـهاست. پایایی علمی این پرسـشنامه بـا اسـتفاده از آزمـونآلفای کرونباخ 9/0 محاسبه گردیده است (37). در پژوهش حاضـر نـسخه ترجمـه و اسـتفاده شـده در تحقیقـات و پایان نامه های ایرانی مورد اسـتفاده قـرار گرفـت . ضـریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه گرایش به تفکـ ر انتقـاد ی کالیفرنیـ ا 90/0 و بـرا ی زی رگـروه هـ ا 60/0 تـا 78/0 بـود(17،7و18). قسمت سوم، پرسشنامه استاندارد مهارتهـای ارتباطی بین فردی بود. پرسشنامه اسـتاندارد مهـارتهـای ارتباطی بین فردی شامل سه زیرگروه مـدیریت هیجانـات(12 ســؤال)، ادراک دیگــران (12 ســؤال) و ابــراز وجــود
(10سؤال) بود. این آزمون دارای 34 سؤال پنج گزی نـه ای است، که در آن 17 سؤال بـا ماهیـت مثبـت و 17 سـؤالدیگر با ماهیت منفی می باشد و هر فرد می تواند نمـره ای بین 34 تا 170 را ک سب کند. گزی نـه هـای هـر سـؤال بـ ه صورت مقیاس لیکرت 5 نقطه ای، هرگز، به ندرت، گـاه ی اوقات، اکثر اوقات و همیشه بود کـه سـؤالات بـا ماهیـتمثبت نمرات یک تا پنج را به خود اختصاص می دادند و در سؤالات با ماهیت منفی نیز نمره دهی به صـورت معکـوسبود. نمرات بالاتر نشان دهنده مهارت ارتباطی بـین فـردیبهتر می باشد و عکس این موضوع نیز صادق است. آزمون مهارتهای ارتباطی بین فردی برای سنجش مهارتهـای ارتباطی توسط کوئین دام (Queendom) برای سنجش
مهارتهای ارتباطی در بزرگسالان ابداع شـده اسـت (34).
به منظـور سـنجش مهـارتهـای ارتبـاطی دانـشجویان ازنسخه تجدید نظر شده پرسشنامه مهارتهای ارتبـاطی کـهتوسطJerabek (2004) ابداع شـده بـود، اسـتفاده شـد(36). جهت تعیین روایی پرسشنامه، ابتـدا نـسخه اصـلی پرسـشنامه بـه زبـان فارسـی ترجمـه گرد یـد و توسـط متخصصین زبان با متن اصلی مقایسه شـد و اصـلاحات اولیه آن از لحاظ نگارشی اعمال گردید. سپس پرسشنامه در اختیار 10 نفر از اساتید دانشگاه قرار گرفت تا سؤالات و جملات نامفهوم را ویرایش نمایند. پرسشنامه نهایی در پایان توسط 8 نفر از اساتید دانشگاه تکمیل و تأیید گردید (38و39). پایایی پژوهش به دو روش آلفای کرانبـاخ و دو نیمه کردن 81/0 و 77/0محاسـبه شـده اسـت (35و36). سپس اطلاعات به دست آمده توسـط نـرمافـزار SPSS v.17 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و با استفادهاز آمار توصیفی (ته یـه جـداول ، توز یـع فراوانـی مطلـق و نسبی و م یـانگین، انحـراف مع یـار) و اسـتنباطی (ضـریبهمبستگی، آزمونt )، ارتباط بین دو مؤلفه گرایش به تفکر
۵
انتقادی و مهارتهای ارتباطی بـین فـردی سـنجیده شـد.
سطح معناداری آزمون ها 05/0<α در نظر گرفته شد.

یافتهها
در این پژوهش 300 نفـر از دانـشجویان پرسـتاری شـاغل بـه تحـصیل (سـال سـوم و چهـارم) در دانـشکده پرستاری و مامـایی دانـشگاه آزاد اسـلامی واحـد پزشـکیتهران در چهار گروه شرکت داشتند کـه از ایـن تعـداد 73 دانشجو (3/24%) در ترم پـنجم، 75 دانـشجو (1/25%) در تــرم شــشم، 82 دانــشجو (3/27%) در تــرم هفــتم و 70 دانشجو (3/23%) در ترم هشتم شاغل به تحـصیل بودنـد .
در ارتباط با مشخـصات فـردی واحـدهای مـورد پـژوهش3/91% با میانگین و انحراف معیار 46/0±12/22 در گـروهسنی 20 تـا 24 سـال، 3/76% مجـرد، 7/65% واحـدهایمورد پژوهش سابقه کاری در محیط های بهداشتی درمـانی(اعم از خصوصی و غیرخصوصی) نداشتند و 100% مؤنـثبودند. لازم به ذکر است که در تحقیق حاضر مواردی مانندوضعیت تأهل و سابقه کـار پاسـخگویان در سـطح طیـفاسمی بوده و تنها مجرد بودن یا نبودن و داشـتن یـا عـدمداشتن سابقه کار مورد تحقیق قرار گرفته است. بنابراین دربخش ارتباط آن با سـایر متغیرهـای اصـلی تحقیـق، ایـنمتغیر به واسطه عـدم سـنجش در سـطح فاصـلهای قا بـلارزیابی با آمارههایی چون همبـستگی نمـی باشـد و بـدینمنظور از آزمون آماریt استفاده شده است . نتایج نشان داد که اکثریـت دانـشجویان (0/71%) بـا میـانگین و انحـرافمعیار کلـی 62/4±226 دارای گـرایش بـه تفکـر انتقـادیمتزلـزل بودنـد و لازم بـه ذکـر اسـت کـه هـیچ کـدام از نمونههای مورد پژوهش گرایش به تفکر انتقـادی قـوی وباثبات نداشـتند . همچنـین م یـانگین نمـره زی رگـروه هـای گرایش به تفکر انتقادی، جستجوگری، قدرت سازمان دهی، قـدرت تجزیـه و تحلیـل و اعتمـاد بـه نفـس در محـدوده »متزلزل«، و رشد یافتگی، حقیقت جویی و انتقادپـذیری درگروهها »منفی« بود. به علاوه مهارتهـای ارتبـاطی بـینفردی در 0/52 درصد دانشجویان مورد مطالعه با میـانگینو انحراف معیـار کلـی 35/4±82/34 خیلـی ضـعیف بـود.
همچنین آزمون همبستگی نشان داد که بین گـرایش بـه تفکر انتقادی و مهارت های ارتبـاطی بـین فـردی رابطـه معنـادار و مـستقیم در سـطح معنـاداری 99% وجـود دارد (0001/0=r=0/62 ،p) (جدول شـماره 1). یعنـی افـزایشیک مؤلفه سبب افزایش مؤلفه دیگر می گردد بـدین معنـیکــه افــراد دارای گــرایش بــه تفکــر انتقــادی مثبــت ازمهارتهـای ارتبـاطی بـین فـردی خـوبی برخوردارنـد درصورتی که افراد با مهارتهای ارتباطی بین فردی ضـعیفاز گرایش به تفکر انتقادی منفی برخوردارند.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:26 +0330 on Wednesday October 11th 2017


دیدگاهتان را بنویسید